مناطق دیدنی گردشگری و توریستی ورزقان وخاروانا
اقامتگاه سیدابراهبم خلیل و قلعه جوشین
قلعه جوشین در ۲۶ کیلومتری غرب ورزقان و ۶ کیلومتری روستای جوشین و در قلب محال تاریخی دیزمار ارسباران بمرکزیت شهر باستانی خاروانا در یک منطقه کوهستانی سختگذر در بالای یک کوه مرتفع قرار گرفتهاست. در کاوشهایی که در آن صورت گرفته، سفالینههایی از هزارهٔ اول قبل از میلاد و قرون اولیه اسلام به دست آمدهاست. در حال حاضر بقایای بسیار کمی از آن به جا مانده بر فراز یک کوه صخره ای در یک منطقه کوهستانی زیبا در شمال غربی شهر ورزقان واقع شده است. ارتفاع قله از سطح دریا در حدود 1800 متر می باشد. مسیر کوهپیمایی این قلعه که نیاز به تجهیزات خاصی نداره ضلع شمالی اونه. از سایر جهات نیاز به صخره نوردی با تجهیزات کامل داره). مسیر رفت از تبریز به ورزقان و از آنجا در جهت شمال غربی به طرف شهر خاروانا می باشد. فاصله تبریز تا ورزقان 97 کیلومتر و فاصله ورزقان تا پای قلعه هم باید چیزی در حدود 45 کیلومتر باشه. از شهر ورزقان بطرف شمال غربی در یک جاده کوهستانی مارپیچ و زیبا با رد شدن از روستاهای دیزج ملک و آقابابا فرامرزی به دوراهی خاروانا- اسپیران می رسیم که راه سمت راست(به طرف خاروانا) را در پیش گرفته و بعد از عبور از روستاهای داش کسن- گزن بند- مزرعه شادی و نرسیده به روستای جوشین به یک امامزاده(سید ابراهیم خلیل) می رسیم که در سمت راست(شمال) جاده قرار گرفته است. قلعه درست روبروی این امامزاده در سمت چپ جاده(جنوب) قرار گرفته است امامزاده دارای امکانات رفاهی و مسکن جهت اقامت مسافران و توریستها می باشد. اگر این جاده را مستقیم ادامه بدهیم به شهرخاروانا و در نهایت به حاشیه رود مرزی ارس خواهیم رسید..
آغجه قلعه
این قلعه در شمال غربی ورزقان واقع شده و فاصله آن حدود 40 کیلومتر از ورزقان می باشد در اطراف آن روستاهای اوزی، کلم، بالوجه و طویل واقع گردیده است این قلعه به نام قیز قلعه سی نیز معروف است
قلعه علی بیگ
این قلعه در محدوده شهر خاروانا واقع در دیزمار ارسباران و در دامنه کوه پرآوازه کمتال یا کامتال واقع شده و در منطقه حفاظت شده قرار دارد.گفته میشود وقتی در زمان فتحعلی شاه قاجار خاروانا توسط روسها اشغال شد شخصی بنام علی بیگ از اهالی خاروانا این قلعه را تعمیر کرده و در منطقه به روسها ضربه میزده و با همراهانش در آنجا مخفی میشده است.در حال حاضر طایفهای تحت عنوان علی بیگلو یا علی بگلو در شهر خاروانا زندگی میکنند که گفته میشود از نوادگان علی بیگ میباشد.
سید جبرئیل آستامال
این منطقه بسیار زیبا و دیدنی است که از طریق روستای تاریخی آستامال واقع در محال دیزمار ارسباران بمرکزیت خاروانا قابل دسترسی است و امامزاده سید جبرئیل هم در همین محل بوده و دارای زوار در فصول مناسب می باشد
قاضی بلاغی
این چشمه در منظقه دیزمار شرقی ارسباران و در میان جنگلهای زیبا و پرپشت کرینگان واقع شده و از طریق چیچکلو - پیرگدیگی دارای راه ماشین و پیاده می باشد در گذشته دور ایل قاضی لی در این ییلاق با صفا در فصول بهار و تابستان اطراق داشته است
منطقه چیچکلی
منطقه زیبای چیچکلی در محال دیزمار ارسباران ( خاروانا ) و ۳۵ کیلومتری شمال غرب ورزقان قرار گرفتهاست. این منطقه پوشيده از جنگل و انواع گل و گياهان متنوع و داروئي مي باشد.
مسجد جامع خاروانا
این مسجد در مرکز شهر خاروانا در 70 کیلومتری شهر ورزقان واقع شدهاست. قدمت این مسجد به سدههای ۶ و ۷ هجری قمری میرسد اين مسجد در نوع خود كم نظير بوده و بعد از انقلاب اسلامي به پاس پيگيريهاي مردم شريف خاروانا و مسئولين وقت مرمت شده است.این مسجد توسط دختران بایندربیگ ساخته شده است.آنها بطور همزمان لنگه مسجد خاروانا را در اردوباد نخجوان ساخته بودند. در آن زمان بایندر بیگ حاکم دیزمار ارسباران و اردوباد بوده و قبر وی در روستای دوزال قرار دارد.دوزال اقامت گاه زمستانی و شهر خاروانا اقامتگاه تابستانی بایندربیگ بود
خانه امیر ارشد:
خانهي امير ارشد كه در 12 کیلومتری غرب ورزقان در روستاي اوخارا واقع شده است. این ساختمان سنگی كه به «داش عمارت» مشهور است از بناهای زیبا و منحصر به فرد شهرستان ورزقان است. خانه امير ارشد با بهرهگیری از شیوهي معماری تاریخی منطقه و سبک ویژهي ابنیه قاجاری طراحی و ساخته شده است تا نمایانگر تفکرات و باور ها و نحوه زندگی مردم منطقه باشد.
گنبد الله الله:
گنبد الله الله در قبرستان قدیمی روستای کبودگنبد بخش خاروانا واقع شده است. پلان مقبره دایره و قطر آن 75/4 متر میباشد. بنا دارای دو طبقه شامل سردابه و طبقه اول بوده است. گنبدهای طبقه فوقانی ریخته است. ازاره بنا سنگی و ساقه بنا با آجر چهارگوش قرمز بنا شده که کلمات الله با آجرکاشی فیروزهای تزئین شده است. کتیبهها و اسلیمیهای حاشیه دربهای چهار طرف طبقه اول با کاشی معرق میباشد. تاریخ بنای برج را با توجه به رجهای آجری با تزئینات اسماء الله در آذربایجان میتوان به اواخر دوره ایلخانان مغول تا صفویه نسبت داد. خصوصیات بارز وعوامل تزئین شده بنا برج مقبره است. تاریخ و کتیبهای روی آن باقی نمانده است. ترکیب آجرکاشی فیروزهای در متن ساقه بنا که سبب شده است به کبودگنبد شهرت پیدا کند، زیبایی خاصی به آن بخشیده است. متن کلمات روی بدنه الله و محمد می باشد.
روستاي كرينگان
روستاي كرينگان كه در منطقهي حسنو واقع شده است از اين جهت داراي اهميت است كه اهالي آن به زبان تاتي صحبت ميكنند. قبلاً اهالي چندين روستاي ديگر نيز در دهستانهاي حسنو و ديزمار شرقي به زبان تاتي صحبت ميكردند كه امروزه از بين رفته است. با اين حال اهاليروستاي ملك تالش و روستاي ونستان در نزديكي كرينگان نيز با زبانتاتي آشنايي دارند. كرينگان قبلاً نزديك به يكصد خانوار داشت كه امروزه به كمتر از 30 خانوار كاهش يافته است.
قوشا قار داشلار قالاسی علیار
این دوقلعه در نزدیکی روستای علیاربخش خاروانا درکنار هم قرار گرفته و منظره ای دیدنی بوجود اورده اند . قلعه های فوق در بالای کوهی باارتفاع بلند به شکل جفت از دیدنی های طبیعت ورزقان خاروانا در روستای علیار هستند.
کتیبه سقندل
مناطق دیگری همچون :
آبشارگول آخور
کمپ معدن طلای اندریان
امامزادگان روستای ارزیل و مناظر این روستا
طبیعت رودخانه روستای جوشین
گنه گو و ره مشه سی (جنگل روستای جوانان گروه)
روستای پلکانی میوه رود
طبیعت زیبای اندریان چایی ،
منطقه باستانی ۴۰۰۰ساله ق م ال شهر اندریان
دئو داشی ، ایوان داشی ، مناطق باستانی کوچه داشی ،
اژداها داشی کویدور داشی اندریان بامناظر زیبا
آب درمانی قتورسوئی اندریان
گولرداغی و دشت خاروانا
باغات دیدنی روستای ملک قضات
آینده جایی نیست که به آنجا می رویم بلکه جایی است که آن را بوجود می آوریم